Het Zandkasteel en het Kanaal

Lessen over leiderschap, stroming en samen bouwen

Sommige levenslessen staan niet in een managementboek. De beste inzichten zitten soms verborgen in zand, emmers en een hoop enthousiasme op een strand in Ibiza.

Dag 1: Het Kasteel

Het plan was bescheiden: een zandkasteel. Nou ja, dat was het idee. Want zoals dat bij ons gezin gaat: het moest natuurlijk geen lullig torentje worden. Binnen tien minuten was het een zandberg waar je een klimroute op kon uittesten. Mensen liepen langs, bleven staan, keken mee.

De optimisten: “Hier kun je geld voor vragen.”
De pessimisten: “Morgen is het weggespoeld hoor.”
De nieuwsgierigen: “Wat wordt het eigenlijk?”
En ook een paar licht geïrriteerde types die de zee niet meer konden zien en zichzelf verplaatsten.

Samen bouwen zonder plan

Maar het mooiste: mensen begonnen spontaan mee te helpen. Kinderen met schepjes. Een vader met een grote plank voor de brug. Een moeder met een emmer water. Er ontstonden teams zonder dat iemand daarover vergaderde. Mijn zoon werd spontaan de bouwleider: “Jij gaat water halen.” “Jij maakt de trap.” “Nee, daar moet juist zand bij.”

En dat water… dat maakte het verschil. Het zorgde dat de berg veel hoger kon worden met veel minder kracht. Slimmer werken, in plaats van harder.

Ikzelf viel in mijn bekende valkuil: ik begon al met versieren. Schelpen en stenen aanbrengen terwijl de fundering nog omhoog groeide. Dat bleek zinloos werk. Eerst stevig, dan mooi.

Meebewegen met wat er komt

Er ging ook genoeg mis. Een schep brak. Een stevige golf sneed een stuk van de berg af. De wind blies net afgebouwde torentjes om. Maar niemand haakte af. Het hoorde erbij.

Toen we gingen lunchen, lieten we het los. En terwijl wij weg waren, waren anderen het gaan bewaken. Ze noemden het Ibiza-stad. De berg was nog meer versierd. Er kwamen nieuwe torens bij. Het werd iets dat niet meer alleen van ons was.

Aan het eind van de middag kwam de strandwacht: “Te hoog. Het moet plat.” Dus we sprongen erop. Hard lachen. Iedereen trots. En we liepen naar huis met zand op plekken waar het nooit hoort te zitten, maar ook met het gevoel: dit was het waard.

Dag 2: Het Kanaal

Een ander strand. Een enorme plas regenwater die vastzat en niet bij de zee kwam. Mijn zoon keek ernaar alsof hij het al zag gebeuren: “We maken een kanaal.”

Spontaan leiderschap

Hetzelfde ritueel. Eerst de mannen in ons gezin. Dan één kind dat vraagt of hij mag helpen.
Dan vier. Dan tien. Dan volwassenen die ineens op hun knieën zitten te scheppen alsof ze nooit iets anders hebben gedaan.

Ook nu weer leiderschap zonder dat het uitgesproken werd. Niet omdat hij riep dat hij de baas was, maar omdat hij richting gaf. Anderen volgden, omdat het werkte. Wat ik zo mooi vond: niet ieder kind wilde de leider zijn. Sommige glunderden juist wanneer ze een duidelijke taak kregen. "Jij haalt water!" En ze renden. Met trots.

Leren van de stroom

We ontdekten waar de geul dieper moest. Wanneer het water begon te trekken. Welke stukken instabiel bleven.
En toen het eenmaal stroomde, ging het hard. Het water vond zijn weg terug naar de zee. En het strand werd weer één geheel, het kreeg zijn bestemming terug.

Wat deze dagen me leerden

En terwijl ik daar stond, met zand tussen mijn tenen, dacht ik ineens: dit is precies hoe het werkt als je iets groots bouwt. Zoals LifeSkool. Het bestaat uit een paar simpele principes:

• Je begint gewoon, met wat je hebt. Een duidelijke visie zorgt voor richting.
• Je weet niet wie er onderweg komt helpen. Maar ze komen.
• Mensen willen bijdragen aan iets dat leeft.
• Leiderschap is luisteren naar de beweging, niet die forceren.
• Water (of energie, of momentum) doet het zware werk als je de richting vindt.
• Er gaan dingen mis. En soms komt de strandwacht.
• Mooie dingen kunnen tijdelijk zijn en toch blijvend van waarde.

Ik dacht dat wij een kasteel bouwden. Daarna een kanaal. Maar eigenlijk bouwden deze projecten ons.

Terug naar LifeSkool

En nu, als ik weer terugdenk aan al die ideeën en adviezen en verwachtingen rondom LifeSkool, weet ik:
Het mag groeien zoals die berg zand.
Het mag stromen zoals dat water.

Met een duidelijke visie, maar met genoeg vrijheid dat het van meer mensen wordt dan alleen van mij.

Leiderschap is niet alles weten.
Het is durven beginnen. De rest volgt.