Don't grow up; it's a trap!

Don’t grow up, it’s a trap. Ofwel; word niet volwassen, het is een valstrik. Klinkt heerlijk, maar er komt voor iedereen een punt in het leven dat je een beetje volwassen wordt.

Je komt voor volwassen keuzes te staan, na je studie staat de ‘grote-mensen-baan’ op de stoep en misschien beginnen ook de eierstokken een beetje te rammelen. Als volwassene beginnen er wat zaken te verschuiven, bijvoorbeeld de relatie met je ouders, broers en zussen. Waar je als kind eerst heerlijk verzorgd en soms zelfs ontzorgd werd, sta je als volwassene op eigen benen en koppel je jezelf op verschillende fronten meer los van je ouders. Fysiek, financieel en soms ook emotioneel.

Het lijkt een eenrichtingsverkeer; van kindheid naar volwassenheid. Maar wat nu als je als volwassene soms terug de tijd in wordt geworpen en je je ineens weer écht kind voelt. Een tijd geleden overkwam dit mij en het zette mijn wereld even op z’n kop.

Scheiding

Een paar stappen terug in de tijd: toen ik twaalf was, besloten mijn ouders te scheiden. Een highlight op mijn tijdslijn die ik nu eerder omschrijf als een low-light. Maar zoals bij veel kinderen ontwikkelde ik voor mijzelf een mechanisme om hiermee om te gaan.

Gelukkig hebben mijn beide ouders altijd hun best gedaan om hun herziene relatie zo goed mogelijk te onderhouden en altijd emotioneel beschikbaar te zijn voor mijn zusje en mij. Heel fijn, zeker voor de momenten waarop je je beide ouders nodig hebt, denk aan verjaardagen, examenuitreikingen en de geboortes van kinderen. We hebben zelfs een groepsapp die bestaat uit alle gezinsleden die voortkomen uit het originele nest.

Nieuwe nestjes

In het verleden zijn we zelfs met beide nieuwe nestjes op vakantie gegaan. Want in de loop der tijd kregen mijn beide ouders opnieuw een relatie, inclusief stiefbroers en een stiefzus. Iedereen was van harte welkom in de nieuwe nestjes en het leven ging door. Zo belandde ik in mijn twintiger jaren en werd ik langzaamaan volwassen.

Er ontstonden bij mij een eigen huisje, boompje en beestje en de relatie met mijn ouders veranderde ook. De gesprekken gingen nu meer over het opvoeden van de kinderen, we blikten terug op vroeger en ik richtte mij vooral op heden en de toekomst. Annabel werd een ‘groot mens’. Ik voelde me echt volwassen en het beviel mij prima om in deze league mee te spelen. Sociaal-emotioneel ging ik ook lekker en voelde mij goed in mijn rol als werkende moeder met een fijne man naast mijn zijde.

Totdat mijn vader vertelde dat hij met mijn stiefmoeder besloot te emigreren naar Kaapstad, Zuid-Afrika. Bam; van het een op het andere moment werd ik keihard in de tijd terug geworpen. Van een volwassen stabiele vrouw veranderde ik ineens in de boze puber van twaalf, ziedend op haar gescheiden ouders. Dit had ik voor mijzelf niet op de planning staan!

Boze puber

Hoewel ik wist dat mijn vader plannen had om zijn oude dag door te brengen op een mooie en warme plek, stond mijn leven op z’n kop door dit bericht. Wat gebeurde hier? Het voelde alsof iemand een pleister van een oude wond had getrokken en deze wond nu weer volledig open lag. Tot op het bot.

De eerste maanden had ik zo een emotionele kater en ik kreeg mijzelf hier maar moeilijk uit. Zodra het onderwerp ‘Zuid-Afrika’ ter sprake kwam, veranderde ik in een soort emotionele, labiele puber die niet voor rede vatbaar was. Ik voelde een enorme boosheid en grote afkeur, terwijl mijn zusje, stiefbroer en -zus het vertrek aanmoedigden en ook begrip hadden voor de keuze van mijn ouders. Ik had geen trek meer om deel te nemen in de groepsapp van dit gezin en ik heb zelfs mijn vader bewust ontweken omdat ik mij geen houding wist te geven. Óf ik werd in het gesprek boos, óf ik begon te huilen. Ik focuste mij op mijn gezin en werk en probeerde een periode mijn kop in ieder geval boven water te houden.

Een put vol pijn

Er borrelde onder én boven de oppervlakte zoveel dat ik besloot om in gesprek te gaan met een therapeut. Ze nam mij terug in de tijd, tot aan de periode waarin mijn ouders uit elkaar gingen. In deze periode zat ik midden in de pubertijd en stapte over van de basisschool naar de middelbare school. Een toptiming, not… denk ik nu. Ik kwam tot de realisatie dat het vertrek van mijn vader naar Zuid-Afrika de deksel van een put had opengetrokken. Een put waarin ik jaren ontzettend kundig complexe gevoelens verstopt had. Boosheid, teleurstelling, gemis en vooral het verlies van controle. Want op de scheiding van mijn ouders – en alles wat daaruit volgde – had ik nul controle.

Door de scheiding ervaarde ik dat alles door mijn handen glipte. Het zinnetje ‘ik moet het er maar mee doen’ bleek mijn mantra voor die tijd. Ik kwam tijdens de gesprekken met de therapeut tot de conclusie dat ik de twee ‘nieuwe nestjes’ eigenlijk heel stom vond, ik wilde er niet neerstrijken. Ik accepteerde maar één nestje: die van mama, papa, mijzelf en mijn zusje. Maar die bestond niet meer, althans niet meer zoals ik eigenlijk wilde. En realisatie deed veel pijn en was erg confronterend.

Helen door te delen

Ik besloot het gesprek met mijn ouders aan te gaan en met hen te delen wat er al die tijd in de put verborgen zat. Verbogen onder een dikke laag loyaliteit aan mijn ouders, verdoezeld door de rol die ik speelde de als oudste dochter, vermengd met een vleugje Indische cultuur. Zorg dat je een ander vooral niet tot last bent! En jeetje, wat ben ik tijdens een van die gesprekken boos geworden! En ik wist niet dat woede ook veel opluchting met zich mee kon brengen. Alles, maar dan ook álles wat ik al die jaren vakkundig had verstopt in de put kwam eruit. Ik nam op dat moment geen blad meer voor de mond en het maakte mij ook geen hoeletoeter uit of ik mijn ouders of wie dan ook kwetste. De boosheid die ik als puber diep van binnen voelde doorleefde ik helemaal. Ik was weer het meisje van twaalf, maar belichaamd als een volwassen vrouw die wist dat dit gesprek nodig was. Nodig om uiting te geven aan alles wat ik uit zelfbescherming in de put had gestopt.

Op dat moment zag ik mijzelf écht en liet mijzelf zien aan mijn ouders. Ik ben hen ontzettend dankbaar dat zij mij de ruimte hebben gegeven om mijn boze zelf te laten zien en mij op dat moment serieus hebben. Ik kan mij voorstellen dat deze gesprekken voor hen ook erg confronterend en pijnlijk waren.

Mijn kinderstem

En hoe het nu gaat? Top! Niks meer aan de handen ik heb er nooit meer last van gehad! Geintje.

Terwijl ik deze blog schreef, moest ik alsnog een aantal keer huilen. Want door mijn gedachten op te schrijven, komen de woorden tot leven. Dan komt het weer dichtbij en raakt mijn ziel. Maar dit stuk hoort bij mij, inclusief de put die geslagen is. Af en toe heeft het aandacht nodig, en ik ben blij dat ik mij lichter voel door ruimte en aandacht te geven aan mezelf. Ik heb dit kindsdeel aangehoord en opnieuw doorvoeld zodat ik mag helen.

Is deze wond helemaal geheeld en de put gedempt? Ik weet het niet. Misschien hoeft dat ook niet, omdat ik op moeilijke momenten naar het 12-jarige meisje kan luisteren. Ik stop niet opnieuw een deksel op de put, maar vul deze aan met liefde voor mijzelf en voor het gezin dat ik vorm met mijn vader, moeder en zusje.

Mijn eindconclusie na het schrijven van deze blog is dat het nooit te laat is om te helen vanuit het verleden en het kind in jezelf de aandacht te geven. Luister naar de fluistering, de echo of hoe de stem van jouw jongere zelf ook klinkt. Ze is er en heeft jou altijd iets te vertellen.