Mijn bijna doodervaring - een ervaring die mijn kijk op bewustzijn veranderde

Mijn bijna-doodervaring — een ervaring die mijn kijk op bewustzijn veranderde.

De ervaring in de ambulance

Die ochtend voel ik al dat het niet goed gaat. Ik ben duizelig, slap en voel me steeds zieker. Toch denk ik nog dat het misschien een griepje is. Dan verlies ik langzaam mijn bewustzijn. Fred ziet dat het misgaat en belt de ambulance. Terwijl ik wegzak, hoor ik hem tegen de ambulancebroeders zeggen: ‘Ze heeft al twee keer eerder een maagbloeding gehad.’

Ik word de ambulance ingereden en aangesloten op apparatuur. Dan gebeurt er iets wat mijn hele beeld van de werkelijkheid zal veranderen. Opeens ervaar ik mezelf niet meer in mijn lichaam. Het is alsof ik boven de ambulance zweef. Van daaruit kan ik mijn eigen lichaam zien liggen. Ik zie mijn man. Ik zie de ambulancebroeders. Ik neem alles om me heen waar. En het vreemde is: ik ben niet verward. Ik ben juist volkomen helder.

Mijn bewustzijn lijkt losgekomen van mijn lichaam, maar mijn waarneming wordt niet minder. Integendeel. Alles voelt scherper dan ooit. Ik heb geen idee dat dit een bijna-doodervaring is. Ik weet alleen: ik ben hier, maar ik ben niet mijn lichaam.

Een gevoel van thuiskomen

Ik kom terecht in een lichte tunnel. Wat ik daar ervaar, is moeilijk in woorden te vangen. Er is een enorme rust. Een liefde die ik niet kan vergelijken met de liefde die ik op aarde ken. Ik voel me licht. Er is een intens gevoel van onvoorwaardelijke liefde. Geen oordeel, geen angst en geen pijn. Er is alleen een diep gevoel van thuiskomen.

Alsof ik terechtkom op een plek die ik altijd al gekend heb. Alsof ik iets ervaar wat dieper ligt dan mijn gewone identiteit. Mijn naam, mijn lichaam, mijn gezin, mijn agenda: alles wat mij normaal gesproken definieert, lijkt even naar de achtergrond te verdwijnen. Ik ben bewustzijn. En tegelijkertijd is er een diep gevoel dat alles met elkaar verbonden is.

Het duurt niet lang, maar de ervaring verandert iets fundamenteels in mij. Want als mijn bewustzijn tijdens zo'n ervaring zo helder kan zijn terwijl ik mijn lichaam niet ervaar zoals ik het altijd heb gekend, wat zegt dat dan over wie ik ben? En over wat werkelijkheid eigenlijk is? Op dat moment stel ik die vragen nog niet. Ik ervaar alleen.

Terug in mijn lichaam

Dan kom ik terug. Het voelt alsof ik door een onzichtbare kracht mijn lichaam weer in word getrokken. Ineens zijn de zwaarte en de pijn er weer. Het is alsof ik een veel te klein jasje moet aantrekken. De overgang is enorm.

Een paar dagen later krijg ik te horen dat ik maagkanker heb. Twee derde van mijn maag moet worden verwijderd. Er is geen nabehandeling en niemand kan mij zekerheid geven over de toekomst. Voor iemand die haar leven altijd goed georganiseerd had, is dat een enorme schok.

Jarenlang was mijn reactie op het leven geweest: doorgaan. Ik had een eigen onderneming als styliste, een gezin, afspraken, fotoshoots, televisieopnames en bruiden die soms al om zes uur 's ochtends op me stonden te wachten. Mijn agenda was altijd gevuld. Mijn lichaam had al langer signalen gegeven. Maagpijn, maagzuur, flauwvallen. Maar ik ging door. Er was altijd wel een reden waarom iets even niet uitkwam.

Nu kon ik niet meer door. Mijn lichaam dwong me om stil te staan.

Een ervaring die ik moeilijk kon delen

Er was nog iets waar ik lange tijd bijna niemand over vertelde. Ik voelde heimwee. Niet naar de dood. Ik wilde leven. Juist voor mijn gezin. Maar ik miste de rust die ik tijdens mijn bijna-doodervaring had ervaren. De verbondenheid. Het gevoel dat alles even klopte.

Hoe vertel je aan iemand dat je tijdens een levensbedreigende situatie iets hebt ervaren dat zo mooi was dat je er soms naar terugverlangt? Ik begreep het zelf nauwelijks. Dus hield ik het voor me. Ik kon er de juiste woorden niet voor vinden.

Pas veel later begon ik te begrijpen dat mijn heimwee misschien niet betekende dat ik terug wilde naar die andere ervaring. Misschien vroeg die ervaring juist iets anders van mij. Kon ik iets van die rust en verbondenheid ook hier vinden? Midden in mijn gewone leven?

Luisteren naar mijn lichaam

Mijn ziekte veranderde mijn relatie met mijn lichaam. Voorheen zag ik lichamelijke klachten vooral als iets wat opgelost moest worden. Daarna kon ik weer verder. Nu begon ik andere vragen te stellen. Waar liep ik over mijn grenzen? Welke emoties had ik te lang weggeduwd? Hoe vaak zei ik ja terwijl mijn lichaam nee zei?

Ik ontdekte dat lichaam, ziel en geest voor mij geen losse delen zijn. Ze beïnvloeden elkaar voortdurend. Mijn lichaam liet soms zien wat ik innerlijk nog niet onder woorden kon brengen. Soms via vermoeidheid. Soms via spanning. Soms via een grens die ik veel eerder had moeten voelen.

Ik leerde luisteren naar de spanning onder de spanning. Naar de vermoeidheid onder het doorgaan. Naar het verdriet onder het sterk willen zijn. Mijn lichaam was niet langer alleen iets wat mij in de steek had gelaten. Het werd een ingang naar een diepere laag van mezelf. En daar begon voor mij iets wat ik nu zou omschrijven als een beweging van mijn hoofd naar mijn hart.

Van hoofd naar hart

Lange tijd leefde ik vooral vanuit mijn hoofd. Ik wilde begrijpen, oplossen en doorgaan. Ook wanneer mijn lichaam iets anders aangaf, zocht ik naar een manier om het denken weer de regie te laten nemen.

Langzaam leerde ik luisteren naar wat zich niet alleen in gedachten laat vangen. Naar wat mijn lichaam aangeeft. Naar wat mijn hart voelt. Naar die stille intuïtie die soms al iets lijkt te weten voordat mijn hoofd begrijpt waarom.

Dat betekende niet dat mijn verstand moest verdwijnen. Integendeel. Mijn verstand bleef belangrijk. Alleen kreeg het niet meer als enige het laatste woord. Het hoofd stelt vragen. Het lichaam geeft signalen. Het hart voelt. En intuïtie weet soms al iets voordat het hoofd begrijpt waarom.

Voor mij ontstaat bewustzijn juist in de ruimte waarin die verschillende lagen elkaar ontmoeten.

Mijn werkelijkheid werd ruimer

Na mijn BDE wilde ik vooral begrijpen wat er was gebeurd. Ik ging mediteren, deed schaduwwerk, verdiepte me in bewustzijn en bracht veel tijd door in de natuur. Langzaam veranderde mijn manier van waarnemen.

Mijn bewustzijn werd voor mijn gevoel niet groter omdat ik ineens meer wist. Het werd ruimer omdat ik minder hoefde uit te sluiten. Ik leerde dat ik iets niet meteen hoef te verklaren om het serieus te kunnen nemen.

Dat merkte ik ook in de jaren daarna. Ik kreeg regelmatig ervaringen waarin ik iets leek waar te nemen wat niet past bij mijn gewone gevoel van tijd. Soms kwam er ineens een beeld, een gevoel of een heel duidelijk weten binnen, zonder dat ik daar bewust naar op zoek was. Het kon voelen alsof ik even toegang kreeg tot iets wat niet alleen bij het hier en nu hoorde. Alsof een moment uit een andere tijd zich heel even in mijn bewustzijn liet zien.

Dat klinkt misschien groot, maar in de ervaring zelf is het vaak heel eenvoudig. Je kunt bijvoorbeeld ergens zijn en ineens een sterk gevoel krijgen dat je deze plek al kent, terwijl je er nog nooit bent geweest. Of je krijgt een beeld van een persoon, landschap of gebeurtenis zonder te weten waar het vandaan komt. Soms begrijp je pas veel later waarom iets bij je binnenkwam.

Ik heb juist geleerd om zulke ervaringen waar te nemen, te onderzoeken en open te laten wat ik er nog niet van begrijp. Vanaf dat moment merkte ik dat mijn waarneming zich op verschillende manieren begon te verdiepen.

Visioenen en beelden

Rond die tijd begonnen ook de visioenen. In het begin waren het losse beelden, maar na verloop van tijd werden ze steeds gedetailleerder. Ik zag landschappen, gebouwen, mensen en situaties die ik niet herkende. Soms waren ze vluchtig, soms bleven ze zo helder aanwezig dat ik ze kon natekenen.

Een van die beelden keerde steeds terug. Ik zag mezelf door groene heuvels rennen. Ik zag oude kastelen, beken en een kerkhof. Het landschap had iets bekends, terwijl ik niet wist waarvan.

Op een dag werd de drang om het te tekenen zo sterk dat ik een potlood pakte. Ik dacht niet na over wat het betekende en probeerde het beeld ook niet te sturen. Ik liet mijn hand gewoon volgen wat ik voor me zag. Toen ik klaar was, keek ik naar de tekening. Het leek op een landkaart.

Ik pakte een atlas en ontdekte dat het landschap opvallend veel overeenkomsten vertoonde met een gebied in Schotland, rond Edinburgh en Stirling. Ik was daar nog nooit geweest.

De reis naar Schotland

Jaren later reisden mijn man en ik naar Schotland. Vanaf het moment dat ik er aankwam, overviel me een vreemd gevoel van herkenning. De groene heuvels, de oude stenen, de sfeer van het landschap: alles voelde vertrouwd. Alsof ik ergens terugkwam waar ik nooit eerder bewust was geweest.

Tijdens die reis werden we tijdens een wandeling door intuïtie geleid naar een oud kerkhof. Terwijl we tussen de graven liepen, werd mijn aandacht als vanzelf naar één graf getrokken. Ik liep ernaartoe zonder precies te weten waarom.

Toen ik voor de steen stond, herkende ik het beeld uit mijn visioenen. Ik keek naar de naam. Helena. Daaronder stond de leeftijd. 44 jaar.

Ik kon het nauwelijks bevatten. Juist op mijn 44e had ik in dit leven de diagnose maagkanker gekregen. Daar stond ik dan, jaren later, op een Schots kerkhof, voor een graf met mijn naam en mijn leeftijd.

Ik kan niet bewijzen wat dit betekende. Was het toeval? Een vorm van herkenning? Een herinnering aan iets wat ik niet bewust kon plaatsen? Voor mij was het een moment waarop mijn innerlijke ervaring en de werkelijkheid buiten mij elkaar op een bijzondere manier leken te raken. En juist dat heeft mijn nieuwsgierigheid naar bewustzijn verder verdiept.

Wat bewustzijn voor mij is geworden

Ik weet inmiddels dat bewustzijn voor mij niet betekent dat ik alle antwoorden moet hebben. Het betekent juist dat ik bereid ben mijn waarneming te verruimen. Dat ik kan luisteren zonder alles meteen te hoeven invullen. Dat ik mijn intuïtie serieus kan nemen zonder iedere ingeving als absolute waarheid te beschouwen. Dat ik mijn lichaam kan horen voordat het harder hoeft te spreken. En dat ik mijn verstand kan gebruiken zonder mijn andere lagen uit te sluiten.

Misschien is dat ook wat er na mijn bijna-doodervaring werkelijk veranderde. Ik kreeg niet zozeer antwoorden. Ik kreeg meer ruimte voor de vragen.

Wat is bewustzijn? Waar begint het en waar houdt het op? Is onze werkelijkheid groter dan wat we met onze zintuigen kunnen waarnemen? En kunnen verschillende bewustzijnslagen elkaar soms raken?

Ik heb daar geen definitieve antwoorden op. Maar ik ben ook niet meer bang voor het feit dat ik niet alles kan verklaren. Misschien hoeft bewustzijn ook niet te beginnen met geloven. Misschien begint het met nieuwsgierig durven zijn.

Terug naar het gewone leven

Het bijzondere is misschien wel dat mijn bijna-doodervaring me niet van het aardse leven heeft verwijderd. Juist het tegenovergestelde. Ik ben meer aanwezig geworden. In mijn lichaam. In de natuur. In kleine momenten.

De liefde en verbondenheid die ik tijdens mijn BDE ervoer, hoeven voor mij niet ergens ver weg gezocht te worden. Ze vragen er juist om hier zichtbaar te worden. In hoe ik leef. In hoe ik luister. In de keuzes die ik maak.

En misschien is dat uiteindelijk de grootste verandering. Vroeger wilde ik vooral begrijpen, oplossen en doorgaan. Nu probeer ik eerst te luisteren. Naar mijn lichaam. Naar mijn hart. Naar mijn intuïtie. En natuurlijk ook naar mijn verstand.

Niet om één van die stemmen uit te schakelen, maar om ze samen te laten spreken. Want misschien begint bewustzijn daar wel: op het moment waarop we bereid zijn niet alleen te kijken naar wat we al kennen, maar ook nieuwsgierig te luisteren naar wat zich daarachter aandient.

Verder lezen

Mijn verhaal over mijn bijna-doodervaring, de periode van ziekte en herstel en de ervaringen die mijn kijk op bewustzijn steeds verder hebben verruimd, heb ik beschreven in mijn boek:

Herinneringen van mijn Ziel - Een bijna-doodervaring als poort