Als de wereld feestviert en jij rouwt
Ik weet het nog goed. Mijn allereerste december-maand na het overlijden van mijn man. Op de tv had je in deze donkere maand allemaal feestdagen en happy family-reclames. Wat vreselijk was dat. En toen kwamen daar ook nog de uitvaartreclames bij. Ook zo confronterend. Je wordt geconfronteerd met happy families, terwijl er bij jezelf en in je eigen thuissituatie iemand ontbreekt, iemand die erbij had moeten zijn. Zappen had vaak geen zin, want overal wordt je tegelijkertijd geconfronteerd met reclame. Dus ik zette het geluid maar uit. Ik bedacht me verder nog: dit is zo confronterend voor iedereen voor wie deze dagen helemaal niet feestelijk zijn. Om wat voor reden dan ook. Dan kan het heel pijnlijk zijn, als je om je heen kijkt en je ziet al die happy families bij elkaar komen.Oud & nieuw zonder vooruitzicht
En toen kwam oud en nieuw, ook weer zoiets naars. Een lieve vriendin had mij bij haar thuis uitgenodigd. Ik trok het maar tot elf uur. Ik ging naar huis en naar bed. Het voelde zo verkeerd. Hoe kan ik feestelijk het nieuwe jaar inluiden als ik tegelijkertijd het gevoel heb dat ik mijn man achterlaat in het oude jaar? Hoe kon ik dan vrolijk, opgewekt en vol goede moed het nieuwe jaar en de rest van mijn leven ingaan? Het voelde alsof ik hem in de steek liet. Gelukkig is dat met de jaren minder geworden. Nu kan ik er zelfs van genieten.De lange adem van verlies
Nu ik erop terugkijk zie ik hoe breed rouw doorwerkt in je leven, veel breder dan ik toen besefte. In die eerste jaren was ik vooral bezig met overeind blijven, maar later begon ik te merken dat rouw ook iets anders doet. Het brengt pijn, maar laat je ook anders kijken naar jezelf, naar wat je kan en naar de mensen die om je heen staan. Wat ik nu kan zien is dat naast alle nare ervaringen, rouw en verlies je ook een kans biedt om te groeien. Als mens. Door er leerervaringen uit te halen die je meeneemt in de toekomst, ook al had je dit nooit zo gewild.Drie ankers in een wankele tijd
In mijn zoektocht merkte ik dat ik telkens op drie dingen uitkwam: mezelf, wat ik kon en wie er om mij heen stond. Ik zal dat toelichten.Wie je bent – als alles verandert
(Individu)
Rouw is een confrontatie met jezelf. Met wie je bent. Hoe je omgaat met je pijn en je verdriet. Mag de emotie er zijn of druk je het weg? Ik nam bewust tijd om mijn emoties te voelen en koos er op momenten voor om er juist geen aandacht aan te besteden. Wie ben jij nog zonder deze persoon? Van vrouw van ben je opeens weduwe van. Vader van wordt je opeens … er is zelfs geen woord voor. Maar vergeet niet dat je nog zoveel meer rollen hebt en dat je nog zoveel kan betekenen voor anderen. Als partner, kind, ouder, vriend, collega, vrijwilliger. Door bewust stil te staan bij deze rollen kon ik zien dat er nog meer was dan alleen het gemis. Gedachten en overtuigingen helpen je of werken je tegen. Je kan bijvoorbeeld denken: Ik kan nooit meer gelukkig worden of Ik zal dit nooit accepteren. Alleen … is dat helpend voor je? Mijn overtuiging was: Ik ben er zelf bij hoe de rest van mijn leven wordt. Alles komt op de een of andere manier goed. Alleen anders dan gewenst, gehoopt of gedacht. Dit hielp mij door de nare perioden heen. Het is ook kijken naar je behoeften en je waarden en wat je belangrijk vindt in je leven. Wat geeft je energie en wat kost je energie? Kan je een nieuw betekenisvol doel vinden in je leven. Iets wat voor jou belangrijk is en je een drive geeft. Ik startte een petitie voor wettelijk rouwverlof. Een weduwe ging koken bij daklozen. Ze deed iets zinvols en tegelijk had ze gezelschap en at een gezonde maaltijd. Volgens Erik Scherder is dat heel belangrijk. Naast bewegen en muziek is empathie stressverlagend.Wat je kunt – groeien terwijl je rouwt
(Vaardigheden)
Verantwoordelijkheid nemen hoort ook bij je groeiproces. Je bent en blijft verantwoordelijk voor je leven. Hoe graag je misschien ook wilt wegduiken. Een ander kan je de helpende hand toesteken, maar kan het niet voor je doen. Kijk wat je al wel of niet kan of doet. Hoe je omgaat met de emoties van het verdriet en gemis. Wat heb je nog nodig om veerkrachtig te zijn? Probeer eens op een andere manier naar de situatie te kijken. Zie je alleen de bodem van de put of gaat het je ook lukken om omhoog te kijken naar het einde van de tunnel? Dat er ook weer licht en daarmee hoop zichtbaar is. Lukt het je om je leven nog steeds op orde te houden? Kijk waar je tegenaan loopt en wat er nodig is om de situatie aan te pakken. Misschien komen er zaken op je af die je nu nog niet geleerd hebt. Denk aan vaardigheden als plannen en organiseren, goed communiceren en jezelf kunnen stabiliseren. Je hebt vaak nieuwe vaardigheden op te doen en andere te versterken.Wie je om je heen hebt – de bedding die draagt
(Omgeving)
Wat verder ook nog een rol speelt is, zijn de verschillende omgevingen waarin je je begeeft. Ga je om met mensen die je steunen en je energie geven? Vermijd de mensen die je rouwproces bagatelliseren en je alleen maar proberen op te peppen. Zo van: je moet wel met een positieve mindset naar de toekomst kijken. Maar uit ervaring weet ik dat dat niet zo werkt. Wees je bewust van de impact die mensen op je hebben. Als mensen je beperken of afremmen, ga ze uit de weg. Zoek de mensen op die je steunen, stimuleren en er voor je zijn.Hoe je weer licht ziet
Rouwen vraagt veel. Je wordt teruggeworpen op jezelf, op wat je voelt en wat je aankan. Het IVO-model™ (Individu-Vaardigheden-Omgeving) helpt om daar overzicht in te krijgen. Het laat je kijken naar wie je bent als individu, welke vaardigheden je al hebt en welke je nog mag leren en welke mensen in je omgeving je echt steunen. Door die drie punten naast elkaar te leggen ontstaat er weer richting, hoop en vertrouwen. Bij mij ging het allemaal niet in één rechte lijn. Het ging stap voor stap, soms vooruit en soms terug en vaak genoeg ook met een stap opzij of op de plaats. Maar nu weet ik dat er naast het verdriet ook ruimte was voor groei. Ik ontdekte dat groei niet groots hoeft te zijn. Het begint vaak met één kleine stap die je weer iets verder brengt. Stap voor stap vond ik iets terug wat ik kwijt was: vertrouwen dat het leven weer draaglijk en mooi kan zijn. Het kreeg zijn glans weer terug. En dat is misschien wel het meest hoopvolle bij rouw. Dat er ondanks alles altijd iets blijft dat naar het licht toe wil. In die kleine bewegingen richting licht, vond ik langzaam mijn weg terug. En ik ben sterker uitgekomen dan ooit tevoren.
Over de auteur
Marrit van Exel
Marrit van Exel is psychologe (A&O) en auteur van 3 boeken over rouw, veerkracht en voldoening. Zij geeft trainingen en lezingen en helpt mensen om weer rust en richting te vinden in hun werk en leven. In januari 2026 kwam haar derde boek 'Wie ben je, wat wil je en met wie?' uit.
Bekijk website
Reacties
0 reacties
Reacties worden eerst bekeken voordat ze zichtbaar zijn.
Laat een reactie achter
Je reactie wordt eerst bekeken voordat hij zichtbaar is.
Er zijn nog geen reacties zichtbaar.