Janneke Broeders | Interview

Soms ontmoet je iemand die niet alleen kennis heeft, maar ook zelf door het vuur is gegaan. Iemand die niet alleen praat over verandering, maar het belichaamt. Janneke Broeders is zo iemand. Psycholoog, ervaringsdeskundige, muzikant en vooral een mens met een missie. Ze helpt anderen niet door ze een label te geven, maar door ze te laten zien hoe ze zichzelf beter kunnen begrijpen.

Van de universiteit naar de praktijk: een andere kijk op psychologie

Janneke begon haar carrière in een wereld waarin er een strikte scheiding lijkt te bestaan tussen ‘normaal’ en ‘afwijkend’. Op de universiteit werd vaak impliciet aangenomen dat psychologen ‘de normale mensen’ waren die ‘de cliënten’ – de mensen met problemen – moesten helpen. Maar dat beeld klopte voor haar niet.

“Ik heb dit zelf ervaren en juist dát heeft mij geholpen om anderen beter te begrijpen,” zegt ze. In lezingen en colleges brak ze direct met die afstand. Ze begon niet als ‘de deskundige’, maar als mens. “Dat maakt je niet minder professioneel, dat maakt je juist beter in je werk.”

Janneke zag ook hoe diagnoses binnen de psychologie vaak als zwart-wit worden gepresenteerd: je hebt het wél of je hebt het niet. Maar in werkelijkheid werkt het volgens haar anders. “Psychische klachten zitten op een spectrum,” legt ze uit. Iedereen herkent bepaalde kenmerken, alleen in verschillende mate.

“Ik heb bijvoorbeeld ook OCD-trekjes. Soms loop ik even terug om de deur te checken. Maar ik doe dat één keer en kan het dan loslaten. Terwijl als je dat vijftien keer per dag moet doen, gaat het je leven beheersen. Dat is het verschil.”

Het stigma en de impact van kwetsbaarheid

Ondanks alle vooruitgang in de psychologie blijft er een stigma hangen rondom mentale gezondheid. “Veel cliënten vertellen niet eens dat ze therapie volgen, omdat ze bang zijn dat anderen hen gek vinden.”

Janneke ziet dit als een groot gemis, niet alleen in de maatschappij, maar ook in de opleiding van psychologen zelf. “Op de universiteit werd er nooit echt ruimte gemaakt om kwetsbaar te zijn. Je zat in een werkgroep, maar niemand vroeg: ‘Wie herkent dit? Wie heeft hier zelf last van?’”

Pas aan het einde van haar studie, bij het vak gespreksvoering, kwam ze erachter dat bijna al haar medestudenten ook persoonlijke worstelingen hadden gehad. “Iemand had een burn-out gehad, een ander was depressief geweest. Ineens zag ik: we zijn allemaal mensen.”

Geen stempels, geen hokjes – maar een spectrum

Janneke gelooft niet in starre diagnoses. Angst, ADHD, eetstoornissen, onzekerheden – het zijn geen vastomlijnde vakjes, maar eerder golven waar iedereen doorheen beweegt.

En juist dát inzicht maakt haar werkwijze zo bijzonder. Cliënten voelen zich veilig bij haar, omdat ze niet beoordeeld worden. “Als ik zeg dat ik ook dingen herken, dat ik dat ook weleens voel, dan zien mensen: oh, ik ben niet gek. En dat is vaak al zo’n opluchting.”

Van anorexia naar inzicht

Janneke weet als geen ander hoe krachtig het brein is – en hoe het je ook in de weg kan zitten. Op jonge leeftijd worstelde ze zelf met anorexia. Niet eten was een manier om niet te hoeven voelen. Een afleiding van diepere pijn. “Het had eigenlijk weinig te maken met dun willen zijn. Het ging over geen behoeften mogen hebben, over geen ruimte durven innemen."

Ze overwon haar eetstoornis, tegen alle verwachtingen in. “Ze zeiden: ‘Je zal hier altijd mee moeten leven.’ Maar dat weigerde ik te accepteren. Ik dacht: ik ga laten zien dat ik hier écht uit kan komen.” En dat deed ze. Die ervaring werd haar kracht en drijft haar nu in haar werk.

De kracht van perceptie

Janneke helpt haar cliënten om niet vast te blijven zitten in hun oude patronen, maar om hun perspectief te veranderen. “Je brein kan je programmeren om iets negatiefs te zien, maar je kunt het ook anders leren bekijken.”

Een simpel voorbeeld: je stuurt iemand een bericht en diegene reageert niet. In plaats van ‘Zie je wel, ik ben niet belangrijk’, kun je ook denken: ‘Misschien heeft diegene het druk, het heeft niets met mij te maken.’ Door die shift in denken kun je stress en onzekerheid enorm verminderen.

Minder projectie, meer verbinding

Wat als we allemaal meer naar binnen zouden kijken in plaats van naar anderen te wijzen? Volgens Janneke zou de wereld er dan anders uitzien. “Minder projectie, minder aannames, minder oorlog zelfs.” Want vaak reageren we vanuit onze eigen pijn, zonder dat we het doorhebben.

Ze pleit voor een soort ‘levensschool’, waarin mensen leren hoe hun brein werkt en hoe ze kunnen omgaan met emoties en triggers. Want als je eenmaal ziet hoe je eigen patronen werken, krijg je grip op je reacties en je relaties.

Van therapie naar muziek

Naast psychologie heeft Janneke nog een andere passie: muziek. Muziek als therapie, als uitlaatklep, als manier om te verbinden. Ze schreef zelf liedjes over haar transformatie en gebruikt muziek nu als extra tool in haar praktijk. Want soms zegt een melodie meer dan duizend woorden. En stiekem hoop ik dat ze haar muziek ook in LifeSkool gaat delen, samen met haar compagnon Anne.

Een missie die raakt

Janneke Broeders is niet zomaar een psycholoog. Ze is een ervaringsdeskundige die weet hoe diep pijn kan zitten, maar ook hoe je eruit kunt komen. Haar aanpak is zacht, open, zonder oordeel. En precies daarom raakt ze zoveel mensen.

Want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: gezien worden, begrepen worden en de ruimte krijgen om onszelf te zijn.

Meer informatie: www.lunapsychologie.nl