Wouter Manders | Interview

Wouter Manders (27) is ervaringsdeskundige op het gebied van angst en paniek. Jarenlang kampte hij met paniekaanvallen, hypochondrie en andere angstklachten. In plaats van bij de pakken neer te zitten, besloot hij zijn weg naar herstel te delen. Niet als therapeut met een papiertje, maar als iemand die het zelf heeft doorgemaakt. Een open gesprek over omgaan met angst, het gebrek aan quick fixes en leren vertrouwen.

Het begin: “Mijn eerste paniekaanval had ik bij de Bijenkorf”

“Er gebeurde gewoon veel in die periode. Ik was net afgestudeerd, ging op mezelf wonen, mijn oma en mijn hond waren overleden... en mijn eerste relatie begon.” Het leven van jonge volwassenen zit vol verandering, en bij Wouter bouwde de spanning zich op.
“Op een dag stond ik achter de kassa bij de Bijenkorf. Alles begon te tintelen, ik werd licht in mijn hoofd. Ik kende dat gevoel helemaal niet en raakte compleet in paniek.” Daar ervaart Wouter zijn eerste paniekaanval: “Golven van angst trokken door mij heen. Ik dacht oprecht: dit is het einde.”

De angst voor de angst

Na die eerste paniekaanval begon de echte strijd pas. “Ik werd bang om weer paniek te krijgen: op feestjes, in het vliegtuig, op verjaardagen… overal. Alles wat ik voelde, werd verdacht. Een bultje? Kanker. Een gedachte? Wat als…?”
Hij beschrijft een chaos aan de binnenkant. Derealisatie, intrusieve gedachten, continu googelen naar wat er mis zou kunnen zijn. “Ik probeerde alles: ademhalingsoefeningen, psychologen, EMDR… maar niks hielp echt. Het werd angst voor de angst.”

Van vechten naar begrijpen

Wouter ontdekte dat juist het vechten tegen angst de klachten in stand hield. “Het ging niet om de angst zelf, maar om de angst vóór de angst. Dáár moest ik vanaf.”
Het keerpunt kwam toen hij begon te leren van ervaringsdeskundigen. “Ik las boeken, luisterde podcasts, keek video’s… niet van professionals, maar van mensen die het echt zelf hadden meegemaakt.”

Tijd en vertrouwen

“Herstellen kost tijd,” zegt Wouter stellig. “We willen allemaal een quick fix, maar zo werkt het niet. Je emmertje raakt niet in één keer vol, en het loopt ook niet in één keer leeg.”
Hij vergelijkt angstklachten met een overlopende emmer. “Elke keer dat je angst voelt en er niets mee doet, leegt die emmer een beetje. Het zijn geen terugvallen, maar juist oefenmomenten. Kansen om te herstellen.”
Volgens Wouter zit de sleutel in het opbouwen van vertrouwen. “Het tegenovergestelde van angst is geen angst, het is vertrouwen. Als je durft te geloven dat het overgaat, verdwijnt de angst vanzelf uit je aandacht.”
Hij benadrukt het belang van acceptatie. “Angst voelen is geen falen. Je leert ermee omgaan door beter te worden in je slecht voelen. Als je dat kunt, dan hoef je er niet meer tegen te vechten.”
En dat is precies wat hij anderen nu leert. Niet als therapeut, maar als ervaringsdeskundige. “Ik noem mezelf ook geen coach of psycholoog. Ik ben gewoon Wouter, iemand die het snapt omdat ik er zelf in heb gezeten.”

Van eigen ervaring naar missie

Hoewel Wouter een creatieve studie deed en zich later liet certificeren in NLP, was dit pad niet gepland. “Ik heb er lang over gedaan om mijn verhaal te delen. Eerst hielp ik één iemand, toen nog één. Tot ik patronen begon te zien en dacht: misschien kan ik hiermee anderen helpen.”
Zo werd zijn persoonlijke worsteling uiteindelijk zijn missie. “In die tijd vond ik niet de hulp die ik nodig had. Nu probeer ik die zelf te zijn.”

“Ik herkende mezelf in geen enkele video — dus maakte ik ze zelf”

“Toen ik paniek en angst kreeg, kende ik het helemaal niet,” vertelt Wouter. “Iedereen heeft het altijd over burn-out. Heel Nederland lijkt wel te weten wat dat is. Maar angst en paniek? Daar wordt nauwelijks over gesproken. Mensen begrijpen het gewoon niet.”
Hij vervolgt: “Je krijgt reacties als: ‘Waarom doe je zo raar?’ of ‘Zeg gewoon tegen jezelf dat er niks aan de hand is.’ Maar zo werkt het niet. Ik wil het taboe daarom echt doorbreken.”
Hij begon te experimenteren. “Ik dacht: werkt dit? Kan ik dit? En toen ik video’s ging maken, kreeg ik ineens zoveel reacties. Mensen zeiden: ‘Wow, dit is de eerste video waarin ik mezelf herken.’ Dat raakte me.” Dat was het moment waarop hij besloot om het serieuzer aan te pakken. “Ik ben toen gewoon doorgegaan met maken en delen. En inmiddels is dat uitgegroeid tot een meditatie-app.”

“Inmiddels doe ik dit nu vier jaar,” zegt Wouter. “Ik ben begonnen met simpele video's op TikTok en YouTube. En vorig jaar juli is daar de app Luistert Rust bijgekomen.”
Wat begon als iets kleins, groeide organisch verder. “Ik wilde alleen maar iets delen wat mij hielp. Maar omdat ik zelf in die angst zat, wist ik precies wat werkte — en wat niet.”
“Heb ik nu nog last van angst en paniek? Eigenlijk niet,” zegt Wouter. “Maar dat betekent niet dat ik nooit meer iets voel. Iedereen heeft weleens spanning. Dat is normaal.”
Toen hij begon met delen, had hij er nog wel last van. “Het ging met ups en downs. Maar daardoor kon ik ook veel beter uitleggen wat er gebeurde. Ik voelde het zelf.”

Gewoon blijven leven — mét het gevoel erbij

Soms komt het nog terug. “Twee weken geleden had ik ineens weer last. Ik kreeg te horen dat het niet goed ging met mijn moeder, terwijl ik ver weg zat, aan de andere kant van de wereld. Dan voel je die paniek gewoon opkomen. Hartkloppingen, onrust, ochtendangst.”
Toch wist Wouter wat hij moest doen. “Ik ging gewoon door met werken, wandelen, bloggen. Met dat onrustige gevoel. Niet om het te negeren, maar om het mee te nemen. Want negeren werkt niet — erkennen wel.”

Niet alles hoeft

“Als je bang bent voor de angst zelf, dan zit je echt op een dieptepunt,” blikt Wouter terug.
Het draait er niet om dat je al je angsten moet overwinnen. “Waarom zou ik geen angst mogen voelen? Iedereen heeft dingen.”
Hij maakt een belangrijk onderscheid: “Je hoeft niet alles te doen waar je bang voor bent, zoals bungeejumpen of in een onderzeeër stappen. Maar het is iets anders als je het níét doet puur omdat je bang zou kunnen worden.”

Wouter is zelf geen held zonder angst geworden. “Mensen denken soms dat ik een persoon zonder angst ben. Maar nee, ik ga echt niet parachutespringen of in een hete luchtballon. Ik wil dat gewoon niet.” Hij benadrukt: “Het gaat er niet om angst op te zoeken om het op te zoeken. Waarom zou ik dat doen, als ik er niet eens van geniet?”

Verwacht de angst

Een gouden tip van Wouter: “Als je paniek hebt gehad, moet je niet hopen dat de angst niet komt. Want dan komt ’ie sowieso. Je moet de angst verwachten.”
Het helpt hem om voorbereid te zijn en zichzelf de ruimte te geven als het even niet gaat. “Dan weet ik: als het komt, dan komt het. Ik hoef er niet voor weg te rennen.”

Op de vraag wat hij zou adviseren aan mensen met kleinere angsten, zoals naar de supermarkt of bioscoop gaan, is hij duidelijk: Maak het klein. “Doe het niet in de hoop dat de angst weggaat. Dat is precies waar het vaak misgaat.” In plaats daarvan: ga ergens heen omdat je iets nodig hebt. “Focus op de koekjes die je wilt halen, niet op de angst.”

Vertrouwen groeit door te doen

“Het doel moet niet zijn dat de angst weg is,” zegt Wouter. “Dan blijf je altijd in gevecht.”
Hij ziet dat mensen veel baat hebben bij een andere mindset: “Ga dingen doen omdat jij het wilt. Kleine dingen. En dan langzaam opbouwen.”
“Het is inderdaad ook focusverlegging,” legt hij uit. “Je lichaam zal nog steeds signalen geven, maar naarmate je vaker ervaart dat het goed gaat, wordt het minder.”
Hij noemt het een kwestie van vertrouwen opbouwen en doorzetten: “Baksteen voor baksteen. Het gaat niet ineens.”

Snel resultaat? Vergeet het maar

“Niemand wil dit horen,” grinnikt hij, “maar ik zeg altijd: liever drie jaar bouwen aan een fundering die een leven meegaat, dan in drie weken zogenaamd ‘genezen’ zijn en altijd bang dat het terugkomt.” Volgens Wouter geldt dit niet alleen voor angst of paniek, maar voor alles wat je mentaal raakt. “Burn-out, ziekte... we hebben allemaal een goede basis nodig.”

Meer informatie: www.woutermanders.com